Sarılı paletler nasıl test edilir? Yük stabilitesi ve EUMOS 40509

Sa­rılı palet neden test edi­lir?

Bir kam­yon fren yap­tı­ğında, dön­dü­ğünde veya ani ma­nevra yap­tı­ğında, üze­rin­deki her palet kendi ata­leti ne­de­niyle yana doğru iti­lir. Av­rupa Ko­mis­yonu'nun yük gü­ven­liği reh­beri (2014), bir yük bi­ri­mi­nin ri­jit­li­ği­nin ne gözle ba­kı­la­rak ne de film veya çem­ber­ler­deki kuv­vet­ler öl­çü­le­rek de­ğer­len­di­ri­le­bi­le­ce­ğini be­lir­tir. Bunun ye­rine bir tip tes­tini (type test) gös­te­rir.

Bu yolda önem­li­dir: Reh­ber, pa­let­ler araca da­ya­na­rak sa­bit­len­di­ğinde her palet yü­kü­nün tüm ha­re­ket yön­le­rinde 0,5 g iv­meye da­yan­ma­sını ister.

Bir yük nasıl da­ğı­lır?

Reh­ber, bir palet yü­kü­nün yan kuv­vet­ler al­tında bo­zu­la­bi­le­ceği bir­kaç yolu tarif eder:

• bütün kat­lar pa­le­tin üze­rinde kayar;
• kat­lar bir­bi­ri­nin üze­rinde kayar;
• kat­lar kal­kar ve alt ke­nar­la­rın­dan biri et­ra­fında dev­ri­lir;
• yük ikiye ay­rı­lır, çünkü film alt kısmı üst kı­sım­dan daha sıkı tutar;
• ürün­ler çöker: kayma ve dev­rilme ön­lense bile yük­sek yerel ba­sınç al­tında.

Film ve çem­ber­ler kat­ları bir­bi­rine bas­tı­ra­rak ve yükü her yük­sek­likte tu­ta­rak bun­la­rın ço­ğunu ön­le­ye­bi­lir. So­nun­cusu ise ancak ürü­nün kendi am­ba­lajı de­ğiş­ti­ri­le­rek çö­zü­le­bi­lir.

Üç test yön­temi

AB reh­beri bu üç yön­tem­den her­hangi bi­rini kabul eder:

Geçme kri­ter­leri

Reh­ber şekil de­ği­şi­mini yükün yük­sek­li­ği­nin yüz­desi ola­rak ölçer:

• test sı­ra­sın­daki elas­tik şekil de­ği­şimi: %10'dan az;
• test­ten sonra kalan ka­lıcı şekil de­ği­şimi: 6 cm'den ve %5'ten az;
• hasar yok: ürün­lerde ve am­ba­laj­la­rında ka­lıcı şekil bo­zuk­luğu veya hasar ol­ma­ma­lı­dır.

EUMOS 40509 nedir?

Av­rupa Gü­venli Lo­jis­tik Der­neği EUMOS (European Safe Logistics Association), yük gü­ven­liği için stan­dart­lar ya­yım­lar. EUMOS 40509, yük bi­ri­mi­nin ri­jit­li­ğini bir ivme tez­gâ­hında ölçen test yön­te­mi­dir; gün­cel sü­rümü 2012 bas­kı­sını re­vize eder. Ti­cari araç­la­rın yol ke­narı de­ne­tim­le­rine iliş­kin AB Di­rek­tifi 2014/47/EU, EUMOS 40509'u (nak­liye am­ba­lajı) yük sa­bit­le­mede uy­gu­la­na­cak stan­dart­lar ara­sında sayar.

Streç film açı­sın­dan an­lamı

Test bütün sis­temi sınar: yükü, filmi ve fil­min nasıl uy­gu­lan­dı­ğını. La­bo­ra­tu­var ça­lış­ma­ları sa­rı­mın ne kadar önemli ol­du­ğunu gös­te­ri­yor:

• 2021 ta­rihli bir ça­lış­mada (Tkaczyk ve ark., Sensors) %100 ger­di­ril­miş stan­dart 23 µm filmle sa­rı­lan bir palet 0,5 g tes­tini ge­çe­medi; %300 ger­di­ri­le­rek uy­gu­la­nan çok kat­manlı bir film ise yak­la­şık yarı mik­tarda filmle testi geçti.
• Aynı gru­bun 2025 ta­rihli ça­lış­ma­sında tutma kuv­veti, sarım sa­yı­sıyla doğ­ru­sal ola­rak arttı.

Yani testi ge­çe­me­yen bir palet çoğu zaman ayar­larla dü­zel­ti­le­bi­lir: daha fazla ger­dirme, ta­banda daha fazla tur, daha yük­sek tutma kuv­veti. Bkz. palet nasıl sa­rı­lır? ve ön germe oranı nasıl öl­çü­lür?