Streç film temelleri
Hangi ürün için hangi genişlik? Dilimlenmiş streç film ruloları ve aparatlar
Hazırlayan Öncümak Mühendislik Ekibi2 dk okuma
Kısaca
Dilimlenmiş rulolar bir jumbo bobinin eşit genişliklere bölünmesiyle elde edilir: 50 cm'lik bir jumbo bobinden 25, 16,6, 12,5 veya 10 cm'lik rulolar, 5 cm'ye kadar çıkar. Genel kural: Ürün ne kadar ince ve yuvarlaksa rulo o kadar dar olmalıdır. Rulonun masurasına uyan bir sap veya aparat, dar filmi daha hızlı ve kolay uygulatır.
Tüm konular
Bilgi Merkezi
Streç film temelleri
- Streç film nedir?
- El tipi ve makine tipi streç film arasındaki fark nedir?
- Pre-streç (ön gerdirmeli) film nedir?
- Masurasız streç film nedir?
- PE streç film ile PVC gıda streçi arasındaki fark nedir?
- Streç film geri dönüştürülebilir mi?
- Dilimlenmiş streç film nerelerde kullanılır?
- Siyah ve renkli streç film: Renk ne işe yarar?
- Streç film neden yırtılır, kopar veya yapışmaz? Nedenleri ve çözümleri
- Palet streç filmle nasıl sarılır?
- Bir rulo streç film kaç palet sarar? Palet başına film ve maliyet
- Streç film ile shrink film arasındaki fark nedir?
- Masurasız streç film nasıl kullanılır? Saplar, aparatlar ve sarma makineleri
- Pre-streç film ne zaman doğru seçim değildir?
- Palet sarma makinesinde ön germe oranı nasıl ölçülür?
- Streç hood mu, streç sarım mı? Paletleriniz için hangisi uygun?
- Sarılı paletler nasıl test edilir? Yük stabilitesi ve EUMOS 40509
- Geri dönüştürülmüş içerikli (PCR) streç film ve plastik ambalaj vergileri
- Streç film nasıl depolanır? Sıcaklık, nem ve raf ömrü
- Tek taraflı ve çift taraflı yapışkan streç film
- Açık havada depolama için UV dayanımlı streç film
- Taşınırken streç film: mobilya ve koliler nasıl sarılır?
- Dar streç film mi, çember mi, bant mı? Demetlemede hangisi?
- Hangi ürün için hangi genişlik? Dilimlenmiş streç film ruloları ve aparatlar
Tavsiyeler ve yatırım
- Streç film aktarma makinesi nasıl seçilir?
- Streç film rulo uzunluğu ve ağırlığı nasıl hesaplanır?
- Streç film kalınlığı: Mikron neyi değiştirir?
- Bir streç film aktarma makinesi ne kadar üretir?
- Streç film aktarma işine nasıl başlanır?
- Streç film aktarımı için jumbo bobin nasıl seçilir?
- Streç film fiyatını neler belirler?
Üretilebilecek genişlikler
Dilimlenmiş rulolar, bir jumbo bobinin aktarma sırasında boyuna eşit parçalara kesilmesiyle üretilir. Öncümak'ın SM-1300 modelleri (SM-1300 L, SM-1300 2S, SM-1300 2S PRO) jumbo bobini her biri kendi masurasında olmak üzere 2 ila 10 eşit ruloya, 50 mm genişliğe kadar böler. En yaygın 50 cm'lik jumbo bobinden:
| Rulo sayısı | Her rulonun genişliği |
|---|---|
| 2 | 25 cm |
| 3 | yaklaşık 16,6 cm |
| 4 | 12,5 cm |
| 5 | 10 cm |
| 6 | yaklaşık 8,3 cm |
| 8 | 6,25 cm |
| 10 | 5 cm |
SM-1300 modelleri 300 ile 580 mm arası genişlikteki jumbo bobinleri alır; bu yüzden başka jumbo bobinlerden başka genişlikler de üretilebilir. Masurasız CR-1700 ise jumbo bobini iki eşit masurasız ruloya böler.
Hangi iş için hangi genişlik?
Genel kural: Ürün ne kadar ince ve yuvarlaksa rulo o kadar dar olmalıdır. Dar rulo küçük çaplara ve kavislere uyar, ince bir profilin kenarlarında daha az film harcar.
| Genişlik | Tipik işler |
|---|---|
| 5–8 cm | Kablo, hortum ve diğer küçük yuvarlak ürünler; oto servislerinde direksiyon |
| 10–12,5 cm | Profil, çıta ve borular; küçük parça demetleri |
| 16,6–25 cm | Koliler, mobilya parçaları, elle sarılan küçük yükler |
| 50 cm | Paletler |
Piyasadaki ürünler de aynı mantığı izler: Örneğin POLIFILM'in mini streç filmi 100 mm genişliktedir ve profil, çıta ve boru demetlemek ile küçük parçalar için sunulur; ABD'li tedarikçilerin dar demetleme filmleri ise yaklaşık 7,6 ve 12,7 cm (3 ve 5 inç) genişliklerde gelir.
Uzunluk ve kalınlık
Dar rulolar, gün boyu kolay kullanılsın diye genellikle kısa ve hafiftir. Örneğin POLIFILM'in mini rulosunda 17, 20 veya 23 µm'lik 150 m film vardır. Kalın film keskin kenarlara ve daha ağır demetlere uyar; ince film ise rulo başına daha uzun yol alır. Bkz. streç film kalınlığı.
Aparatlar ve saplar
- Mini aparatlar: Küçük bir aparat ruloyu tutar ve gerginliği kontrol eder; böylece film eşit uygulanır, el ve bilek daha az yorulur. POLIFILM mini rulosunu uygun bir aparatla birlikte satar.
- Masura çapı: Aparatlar belirli bir masura çapına uyar. Örneğin dar demetleme filmi satan ABD'li bir tedarikçi, 3 inç (76 mm) masuralarının çeşitli aparatlara uyduğunu belirtir. Masurayı seçmeden önce müşterilerinize hangi aparatları kullandıklarını sorun; Öncümak'ın dilimleme yapan aktarma makineleri 38, 50 ve 76 mm masuralarla çalışır.
- Masurasız dar rulolar: Ortadaki deliğe uyan bir aparat gerekir; bkz. masurasız streç film nasıl kullanılır?
Aktarma işletmeleri için
Dar rulolar, tam genişlikteki ruloların ulaşamadığı pazarları açar: servisler, profil ve kablo üreticileri, mobilya üreticileri ve perakende. Müşterilerinizin zaten istediği genişliklerle başlayın; SM-1300 modellerinde rulo sayısını değiştirmek genişliği değiştirir. Bkz. dilimlenmiş streç film nerelerde kullanılır?
Kaynaklar(2)
- POLIFILM. Coreless MiniStretch
- MyBinding. Wrap-Tite cast narrow-width banding stretch wrap films
İlgili makineler
Bu konuda diğer makaleler
- Streç film nedir?Streç film, genellikle LLDPE'den (linear low-density polyethylene) üretilen, ince ve yüksek esneklikte bir plastik filmdir. Ürünlerin etrafına gerdirilerek sarılır ve eski boyuna dönmeye çalışırken yükü bir arada tutar. Paletleri depolama ve taşıma sırasında sabit, temiz ve açılmaya karşı korumalı tutar.
- El tipi ve makine tipi streç film arasındaki fark nedir?El tipi streç film (hand stretch film), elle uygulanan küçük ve hafif rulolar hâlinde gelir; makine tipi streç film (machine stretch film) ise palet sarma makineleri (pallet wrapper) için hazırlanmış daha büyük ve ağır rulolardır. İkisi de genellikle LLDPE'dir (linear low-density polyethylene); farkları rulo ölçüsü, masura (core), filmin ne kadar gerdirildiği ve nasıl uygulandığıdır.
- Pre-streç (ön gerdirmeli) film nedir?Pre-streç film (pre-stretched film), kullanıcıya ulaşmadan önce aktarma sırasında, genellikle %300–500 oranında, gerdirilmiş streç filmdir. Daha ince ve hafiftir, uygulaması çok daha az efor ister ve palet başına daha az film harcar; ama geriye az uzama payı kaldığından çok keskin veya düzensiz yüklerden çok standart yüklere uygundur.
- Masurasız streç film nedir?Masurasız streç film (coreless stretch film) kağıt masura olmadan sarılır; bu yüzden rulonun tamamı kullanılabilir filmdir. Masura maliyetini ve atığını ortadan kaldırır, ruloları sevk etmeyi ve bertaraf etmeyi kolaylaştırır; genellikle basit, tekrar kullanılabilir bir sap veya aparatla uygulanır.
- PE streç film ile PVC gıda streçi arasındaki fark nedir?PE streç film (PE stretch film), paletleri ve demetleri sabitlemek için üretilen polietilen bir filmdir. PVC gıda streçi (PVC cling film) ise polivinil klorürden üretilen, ağırlıklı olarak gıdaları sarmak için kullanılan ince ve şeffaf bir filmdir. Farklı işler için farklı malzemelerdir; PVC gıda streçi gıdayla temas eden bir malzeme olarak gıda temas mevzuatına uymak zorundadır.
- Streç film geri dönüştürülebilir mi?Evet. Streç film polietilendir, 4 (LDPE) geri dönüşüm koduyla (recycling code) işaretlenir ve kullanılmış film temiz ve diğer malzemelerden ayrı toplandığında geri dönüştürülebilir. AB'deki ve Türkiye'deki yeni ambalaj kuralları da aynı yöndedir: daha az ambalaj, geri dönüştürülebilir ambalaj ve piyasaya sürülen ambalajın sorumluluğu.
- Dilimlenmiş streç film nerelerde kullanılır?Dilimlenmiş streç film (slit stretch film), dar rulolara kesilmiş standart streç filmdir. Dar rulolar küçük, uzun veya yuvarlak ürünlerde (profil, kablo, hortum, boru) daha kolay kullanılır; yapı malzemesi fabrikalarından oto servislere kadar demetleme ve yüzey koruma için tercih edilir.
- Siyah ve renkli streç film: Renk ne işe yarar?Streç filmlerin çoğu şeffaftır; ancak siyah, beyaz ve renkli filmlerin de geçerli nedenleri vardır: yükü gizlemek ve korumak, paletleri renkle kodlamak veya markayı göstermek. Renk, filmin ne kadar kolay geri dönüştürüleceğini de etkiler.
- Streç film neden yırtılır, kopar veya yapışmaz? Nedenleri ve çözümleriFilm kopmalarının çoğu yükten (keskin köşe ve kenarlar), ruloda (çentikler, hasarlı kenarlar, film kusurları) veya ayarlardan (fazla sarma kuvveti ya da ön gerdirme) başlar. Zayıf yapışkanlık (cling) ise çoğunlukla soğuk, çok taze veya kötü saklanmış filmden kaynaklanır. Filmi değiştirmeden önce sırasıyla yükü, ruloyu ve ayarları kontrol edin.
- Palet streç filmle nasıl sarılır?Filmi palete tutturun, yükü palete kilitlemek için tabanı birkaç tur sarın, eşit bindirmeyle sarmal şekilde yukarı çıkın ve üstü ek turlarla bitirin. Tutma kuvveti (holding force) filmin gerginliğinden ve katman sayısından gelir; bu yüzden doğru tur sayısı yüke bağlıdır. Karayoluyla taşınan yüklerde makineyle sarım, elle sarıma göre çok daha fazla tutma kuvveti sağlar.
- Bir rulo streç film kaç palet sarar? Palet başına film ve maliyetEn hızlı yol tartmaktır: Ruloyu tartın, on palet sarın, tekrar tartın ve farkı ona bölün. Sarmadan önce tahmin etmek için tur sayısını paletin çevresiyle çarpın, filmin ne kadar gerdirildiğine bölün ve metreyi grama çevirin. Filmleri rulo fiyatıyla değil, palet başına maliyetle karşılaştırın.
- Streç film ile shrink film arasındaki fark nedir?Streç film soğuk uygulanır: Yükün etrafında gerdirilir ve eski boyuna dönmeye çalışırken yükü sıkıca tutar. Shrink (ısıyla daralan) film ise gevşek uygulanır, sonra ısıtılır ve ürünün etrafında daralarak sıkıca kapanır. Paletlerde genellikle streç film kullanılır; shrink film ise perakende ambalajlarda ve tuğla gibi bazı palet yüklerinde, başlık şeklinde geçirilip ısıtılarak kullanılır.
- Masurasız streç film nasıl kullanılır? Saplar, aparatlar ve sarma makineleriMasurasız rulonun ortasında, masuranın olacağı yerde bir delik vardır. Elle kullanımda bu deliğe takılan, tekrar kullanılabilir bir sap veya aparat kullanılır; böylece rulo rahatça tutulur ve son metreleri de verimli şekilde kullanılır. Palet sarma makinelerinde ise masuranın yerini tekrar kullanılabilir bir adaptör alır. Sapı veya adaptörü rulonun iç çapına göre seçtiğinizde rulonun tamamı kullanılabilir.
- Pre-streç film ne zaman doğru seçim değildir?Pre-streç film, paletler elle veya basit sarma makineleriyle sarıldığında film ve emekten tasarruf sağlar. Ağır veya dengesiz yükleri elle bir arada tutmak için doğru araç değildir; standart makine tipi filmi kendisi gerdiren, motorlu ön germeli sarma makineleri için de tasarlanmamıştır. Seçimi yüke, sarım yöntemine ve palet başına maliyete göre yapın.
- Palet sarma makinesinde ön germe oranı nasıl ölçülür?Ön germe, filmin yüzde kaç uzadığını gösterir: %250'de rulodaki bir metre film 3,5 metre olur. Kontrol etmek için film gerdirilmeden önce üzerine 10 cm arayla iki işaret çizin ve gerdirildikten sonra aralarını tekrar ölçün. Filmi veya ayarları her değiştirdiğinizde ölçün: Her paletin ne kadar film harcadığını gerdirme belirler.
- Streç hood mu, streç sarım mı? Paletleriniz için hangisi uygun?Streç hood (stretch hood), yükten daha küçük bir film kılıftır; bir makine onu gerdirerek paletin üzerine geçirir. Streç sarımda ise film, yükün etrafına katlar hâlinde sarılır. Hood hızlıdır, tamamen otomatiktir ve havaya karşı iyi korur, ama her yük boyutu kendi hood ölçüsünü ister. Streç sarım ise makineyle veya elle, neredeyse her yüke uyum sağlar.
- Sarılı paletler nasıl test edilir? Yük stabilitesi ve EUMOS 40509Sarılı bir palet, bilinen bir kuvvetle (genellikle 0,5 g) yana doğru zorlanarak ve ne kadar şekil değiştirdiği ölçülerek test edilir. Avrupa rehberi bir eğim testi ve iki ivme testi tarif eder; palet düzeyindeki ivme testi EUMOS 40509'a göre yapılır. Palet belirlenen sınırlar içinde eski hâline dönerse ve hiçbir şey zarar görmezse testi geçer.
- Geri dönüştürülmüş içerikli (PCR) streç film ve plastik ambalaj vergileriStreç film plastik ambalaj sayılır; bu yüzden plastik ambalaj vergileri ve geri dönüştürülmüş içerik kuralları ona da uygulanır. İngiltere %30'dan az geri dönüştürülmüş içerikli plastik ambalajı vergilendirir, İspanya tek kullanımlık ambalajdaki geri dönüştürülmemiş plastiği vergilendirir, Türkiye kilogram başına geri kazanım katılım payı alır ve AB 2030'dan itibaren plastik ambalajların çoğunda %35 tüketici sonrası geri dönüştürülmüş içerik isteyecek. Ülkenize ilişkin ayrıntıları bir danışmanla kontrol edin.
- Streç film nasıl depolanır? Sıcaklık, nem ve raf ömrüStreç filmi kapalı alanda, güneş ışığından ve nemden uzakta, yaklaşık 10–30 °C'de ve %25–60 bağıl nemde depolayın ve bir yıl içinde kullanın. Kullanılacağı ortama en az 24 saat alışmasını bekleyin. Soğuk film daha sert olur ve daha az uzar; çok taze film ise henüz tam yapışmayabilir.
- Tek taraflı ve çift taraflı yapışkan streç filmYapışkanlık (cling), streç filmin katlarının birbirine tutunmasını sağlar. Filmin tek yüzüne, iki yüzüne ya da iki yüzüne farklı seviyelerde verilebilir. Tek taraflı yapışkan film, yan yana duran paletlerin birbirine yapışmasını önler; ancak yapışkan yüz yüke bakmalıdır. Yapışkan yüzü, filmi kendine yapıştırarak bulabilirsiniz.
- Açık havada depolama için UV dayanımlı streç filmStandart streç film UV'ye dayanıklı değildir: Güneş ışığında sararır, zayıflar, yapışkanlığını ve uzama özelliğini kaybeder. UV katkılı film bu süreci yavaşlatan bir katkı maddesi içerir; üreticiler açık havada yaklaşık 9 ila 12 aylık koruma belirtir. Şeffaf UV film yalnızca filmi korur; güneşe duyarlı ürünleri de korumak için opak bir UV film kullanın.
- Taşınırken streç film: mobilya ve koliler nasıl sarılır?Streç film taşınmada en kullanışlı malzemelerden biridir: Çekmeceleri ve kapakları kapalı tutar, dağınık parçaları bir arada toplar ve yüzeyleri toza ve çizilmeye karşı korur. Önce her şeyi temizleyip kurulayın; ahşap, antika, deri ve döşemeli mobilyaları ise asla doğrudan sarmayın: Nem hapsolmasın diye altına battaniye veya kâğıt koyun.
- Dar streç film mi, çember mi, bant mı? Demetlemede hangisi?Hafif demetlemede dar bir streç film rulosu çoğu zaman en basit seçimdir: Kendine yapışır, yüzeyi örter ve korur, yapışkan kalıntı bırakmaz. Çember ucuzdur ve yükün devrilmesini önlemekte çok etkilidir, ama köşe koruması ister ve plastik çemberler zamanla gerginliğini kaybeder. Bant kolileri kapatır ama ürünlerde kalıntı bırakabilir. Ağır yüklerde çoğu zaman film ve çember birlikte gerekir.